Aoraki/Mount Cook (Αοράκι/Όρος Κουκ), το ψηλότερο βουνό της Νέας Ζηλανδίας
Το Aoraki/Mount Cook είναι το ψηλότερο βουνό στη Νέα Ζηλανδία και έχει υψόμετρο 3.724 μέτρα.
Το βουνό ήταν 30 μέτρα ψηλότερο πριν τον Ιανουάριο του 1991, όταν ένα μεγάλο κομμάτι βράχου και πάγου έπεσε από τη βόρεια κορυφή.
Αποτελείται από τρεις κορυφές (από νότο προς βορρά): την Low Peak (3.593 μ.), την Middle Peak (3.717 μ.) και την High Peak (3.724 μ.).
Τοποθεσία
Το Aoraki/Mount Cook είναι κορυφή στις Νότιες Άλπεις, μια οροσειρά που διατρέχει κατά μήκος της Δυτικής Ακτής του Νοτίου Νησιού της Νέας Ζηλανδίας.
Το βουνό εντοπίζεται εντός του Εθνικού Πάρκου Aoraki/Mount Cook. Το πάρκο ανακηρύχθηκε επισήμως το 1953, και σε συνδυασμό με το Εθνικό Πάρκο Westland είναι ένα από τα Πάρκα Παγκόσμιας Κληρονομιάς των Ηνωμένων Εθνών.
Το πάρκο περιέχει πάνω από 140 κορυφές με ύψος μεγαλύτερο των 2.000 μέτρων και 72 ονομασμένους παγετώνες, που καλύπτουν το 40% των 700 χλμ² της συνολικής του έκτασης.
Ονομασία
Το αγγλικό όνομα Mount Cook δόθηκε στο βουνό το 1851 από τον καπετάνιο John Lort Stokes για να τιμήσει τον Captain James Cook που ερεύνησε και έκανε τον γύρο των νησιών της Νέας Ζηλανδίας το 1770. Ο Captain Cook δεν είδε το βουνό κατά την εξερεύνηση του.
Έπειτα από διακανονισμό μεταξύ των Ngāi Tahu και του Στέμματος το 1998, ο τίτλος του Aoraki/Mount Cook επεστράφη στους Ngāi Tahu, και έπειτα δωρήθηκε ξανά επισήμως στο έθνος.
Εκείνη την περίοδο το όνομα άλλαξε επίσημα από Mount Cook σε Aoraki/Mount Cook.
Ως μέρος του διακανονισμού, ένας αριθμός τοπωνυμίων έλαβαν τα Μαορί ονόματά τους.
Απόδειξη της σημαντικότητας του Aoraki/Mount Cook είναι το γεγονός πως είναι το μόνο από τα ονόματα αυτά που η ονομασία Μαορί προηγείται της Αγγλικής.
Aoraki σημαίνει “Αυτός που διαπερνάει τα Σύννεφα” στην Ngāi Tahu διάλεκτο της Μαορί γλώσσας.
Ιστορικά, το Μαορί όνομα έχει επίσης προφερθεί με την “κανονική” Μαορί μορφή: Aorangi.
Ο καταυλισμός του Χωριού Mount Cook (γνωστό επίσης και ως The Hermitage, Το Ερημητήριο) λειτουργεί ως τουριστικό κέντρο και βάση κατασκήνωσης για το βουνό.
Βρίσκεται 4 χlm. από την κεφαλή του Παγετώνα Tasman και 12 χλμ νοτίως της κορυφής του Aoraki/Mount Cook.
Δάση και Παγετώνες
Η ετήσια μέση βροχόπτωση στις περιβάλλουσες πεδινές περιοχές είναι περίπου 7,6 μέτρα.
Αυτή η πολύ υψηλή βροχόπτωση οδηγεί σε εύκρατα τροπικά δάση στις παράκτιες πεδινές περιοχές και αξιόπιστη πηγή χιονιού στα βουνά για να διατηρηθεί η ροή των παγετώνων.
Σ’ αυτούς περιλαμβάνονται οι Παγετώνες Tasman και Murchison στα ανατολικά και οι μικρότεροι Παγετώνες Hooker και Mueller στα νότια.
Ορειβατική Ιστορία
Η πρώτη καταγεγραμμένη προσπάθεια για την κορυφή έγινε από τον Ιρλανδό αιδεσιμότατο William S. Green, τον Ελβετό ξενοδόχο Emil Boss και τον Ελβετό οδηγό βουνού Ulrich Kaufmann στις 2 Μαρτίου 1882 μέσω των παγετώνων Tasman και Linda.
Έφτασαν σε απόσταση λίγων μέτρων από την κορυφή, όπως και η προσπάθεια ανάβασης του 1890 από τους Mannering και Dixon.
Η πρώτη γνωστή ανάβαση πραγματοποιήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου 1894, όταν οι Νεοζηλανδοί Tom Fyfe, John Michael (Jack) Clarke και George Graham έφτασαν στην κορυφή μέσω της κοιλάδας Hooker και της βόρειας κορυφογραμμής.
Παρά μια προηγούμενη αποτυχημένη προσπάθεια στις 20 Δεκεμβρίου, οι ντόπιοι ορειβάτες παρακινήθηκαν από την επιθυμία τους η πρώτη ανάβαση να γίνει από ορειβάτες της Νέας Ζηλανδίας, εν μέσω αναφορών ότι ο Αμερικανός ορειβάτης Edward FitzGerald είχε το βλέμμα του στην κορυφή.
Η διαδρομή που είχαν πραγματοποιήσει με επιτυχία δεν επαναλήφθηκε ξανά, παρά στην 100η ανάβαση, πάνω από 60 χρόνια αργότερα, το 1955.
Ο Ελβετός οδηγός βουνού Matthias Zurbriggen έκανε τη δεύτερη ανάβαση στις 14 Μαρτίου 1895 από την πλευρά του παγετώνα Tasman, μέσω της κορυφογραμμής που τώρα φέρει το όνομά του.
Αυτή πιστώνεται ως η πρώτη σόλο ανάβαση, αν και ο Zurbriggen συνοδευόταν σε μέρος της διαδρομής μέχρι την κορυφογραμμή από τον J Adamson.
Μετά την ανάβαση του Zurbriggen, πέρασαν άλλα δέκα χρόνια μέχρι να ξαναγίνει ανάβαση στην κορυφή του βουνού.
Τον Φεβρουάριο του 1905 ο Jack Clarke με άλλους τέσσερις ολοκλήρωσε την τρίτη ανάβαση ακολουθώντας τη διαδρομή του Zurbriggen.
Η πρώτη γυναίκα που ανέβηκε στο βουνό ήταν η Αυστραλή Freda Du Faur στις 3 Δεκεμβρίου 1910.
Ο τοπικός οδηγός βουνού George Bannister, ήταν ο πρώτος Μαορί που ανέβηκε με επιτυχία στην κορυφή το 1912.
Η διάσχιση των τριών κορυφών πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1913 από την Freda Du Faur και τους οδηγούς Alec και Peter Graham.
Ο Sir Edmund Hillary έκανε την πρώτη του ανάβαση τον Ιανουάριο του 1948. Τον Φεβρουάριο του 1948 με τους Ruth Adams, Harry Ayres και Mick Sullivan, ο Hillary έκανε την πρώτη ανάβαση της South Ridge στην Low Peak. Προς τιμή του, τον Αύγουστο του 2011, η South Ridge μετονομάστηκε σε Hillary Ridge.
Το Aoraki/Mount Cook είναι ένα τεχνικά απαιτητικό βουνό. Το επίπεδο δυσκολίας του συχνά υποτιμάται και μπορεί να αλλάξει δραματικά ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες, το χιόνι και τις συνθήκες πάγου.
Η ανάβαση διασχίζει μεγάλες κρεβάς και ενέχει κινδύνους πτώσεων πάγου και βράχων, χιονοστιβάδων και ταχέως μεταβαλλόμενων καιρικών συνθηκών.
Από τις αρχές του 20ου αιώνα, περίπου 80 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην προσπάθειά τους να σκαρφαλώσουν στο βουνό, καθιστώντας το την πιο θανατηφόρα κορυφή της Νέας Ζηλανδίας.
Η ορειβατική περίοδος διαρκεί παραδοσιακά από τον Νοέμβριο έως τον Φεβρουάριο, και σχεδόν δεν περνάει εποχή χωρίς τουλάχιστον ένα θάνατο.
Χρονολόγιο
- 1642 – Το Aoraki πιθανώς εθεάθη πό τον Abel Tasman και τα μέλη του πληρώματός του.
- 1770 – Ο Captain Cook δίνει την ονομασία στις Νότιες Άλπεις.
- 1851 – Ο καπετάνιος John Lort Stokes του ερευνητικού πλοίου HMS Acheron δίνει το όνομα Mount Cook στο Aoraki.
- 1894 – Η πρώτη ανάβαση στο Mount Cook πραγματοποιήθηκε την ημέρα των Χριστουγέννων, από τους Jack Clarke, Tom Fyfe και George Graham.
- 1910 – Η Freda du Faur γίνεται η πρώτη γυναίκα που ανέβηκε στο Mount Cook.
- 1914 – Συνέβη το πρώτο θανατηφόρο ατύχημα, όταν τρεις άνδρες χτυπήθηκαν από χιονοστιβάδα στον Παγετώνα Linda.
- 1975 – Τέσσερα στελέχη της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας της Νέας Ζηλανδίας σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής άσκησης στο βουνό κοντά στο Ball Pass, όταν θάφτηκαν ζωντανοί από χιονοστιβάδα.
- 1982 – Ο Mark Inglis παγιδεύεται σε μια σπηλιά χιονιού. Κατά τη διάσωσή του, ένα RNZAF 3 Squadron Bell UH-1H συνετρίβη στο Mount Cook.
- 1982 – Ο Geoff Wyatt και ο John Blennehasset κατάφεραν την πρώτη κατάβαση με σκι από την κορυφή.
- 1991 – Μια χιονοστιβάδα 10 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων χιονιού και βράχου προκάλεσε την απώλεια 10 μέτρων από την ψηλότερη κορυφή του Mount Cook. Δύο δεκαετίες διάβρωσης που ακολούθησε την κατάρρευση αυτή, μείωσε το ύψος κατά άλλα 20 μέτρα στα 3.724 μέτρα, όπως αποκαλύφθηκε από νέα δεδομένα GPS, που κατέγραψε μια ορειβατική αποστολή του Πανεπιστημίου του Otago τον Νοέμβριο του 2013.
- 1998 – Μετά από διακανονισμό μεταξύ των Ngāi Tahu και του Στέμματος, αναγνωρίζεται επίσημα το αρχικό του όνομα, μετονομάζοντας το βουνό σε Aoraki/Mount Cook.
